De tweede druk van het boek is uitgekomen 

-Tweede druk 2021, ISBNnr: 9789090349473 – NUR: 691. (Hieronder een letterlijke kijk in het boek.)
-De prijs (een fractie hoger wegens de verhoogde BTW en tariefsverhoging bij PostNl):
-Voor particulieren: 30,- inclusief BTW zonder verzendkosten
-Voor bibliotheken vallend onder een leenvergoedingsregeling: 27,50 + 2,50 (9%) BTW en vooreerst zonder verzendkosten (bijzondere situaties daargelaten). (Separaat per mail op een rij alle gegevens plus een basistekstje voor in de catalogus. Evt. versterkend geplastificeerd (200mm) a 5,-)
-Voor organisaties, bedrijven ed. 35,- incl 9% BTW en zo inclusief verzendkosten
(bij meer exemplaren of verzending naar het buitenland verzendkosten op maat.)
-Verzenden gaat in een brievenbusdoosje en via PostNl
-Voor wijze van bestelling zie de pagina ‘Bestellen’.
-(Ook lezingen, in verschillende vormen, zijn nog een optie.)
-Correspondentie over bestellingen bij Vivi Techni, afd. uitgeverij: vivitechni@gmail.com (teruggebeld worden kan)

Nu 200 jaar geleden begon (groot)vader Bergsma dit verslag voor Johannes

De eerste druk kwam uit in herfst 2017, precies 200 jaar nadat het gezin voet aan wal zette in Deshima.
Het is nu, 2021, precies 200 jaar geleden dat de vader van Titia Bergsma aan dit verslag werkte. Hij schreef dit voor de kleine Johannes na het overlijden van Titia in maart 1821. De jongen was toen 5 jaar oud, en werd opgenomen in het huis van Titia’s ouders. Zijn vader Jan Cock Blomhoff zat immers nog in Deshima. Hij was als baby/peuter mee geweest op de lange reis, maar kon zich er natuurlijk niets of weinig van herinneren. Na de terugreis waren Titia en zoontje weer in Den Haag gaan wonen, waar bovendien ook haar ouders woonden. NB Titia’s oudste zus was vlak daarvoor (ook) met een zoontje net bij de grootouders ingetrokken, nadat ze onverwachts weduwe was geworden. Ziektes sloegen in die tijd, evengoed bij de hogere klassen, hard toe. Vader Bergsma werkte aan het verslag tot eind 1821 en eindigt met hoe het de kleine Johannes dan gaat.

 

Citaat uit het manuscript in dit boek bij expo Slavernij in het Rijksmuseum    

Bij de expositie Slavernij van het Rijksmuseum in Amsterdam hoort/komt ook een tour door het verdere museum, incl. boekje en presentatie online. Dit met aandacht voor 48/77 werken van hen, waarbij dit thema eigenlijk belangrijk is. Daarbij ook een maquette van Deshima, waarbij een uitspraak van Titia Blomhoff wordt geciteerd uit het manuscript gepubliceerd in dit boek Brieven uit Deshima. We zijn verheugd dat we met deze publicatie ook zo wat kunnen bijdragen aan een realistisch beeld van het dagelijks leven van de upperclass toen.

Bij de verwijzing door het Rijksmuseum een kleine kanttekening: Titia Blomhoff deed deze uitspraak al toen het gezinnetje, halverwege de reis, een half jaar in ‘Oost-Indië’ (Indonesie) zat en toen, maar liefst 10 mensen als slaven als huis–en-tuinpersoneel kocht. Aan afbeeldingen op Deshima gemaakt van het gezin, met prive-personeel, blijkt dat ze waarschijnlijk twee van hen hebben meegenomen naar Deshima. Meer zou ook niet logisch geweest zijn, er was op de vestiging al veel (Japans) personeel, en bovendien liet Japan bijna niemand toen. Dehima was geen kolonie, de Japanners gedoogden daar alleen, uit eigen belang, een Nederlandse handelspost op een eiland in de haven. (ook Titia moest, met hun kind, per ommegaande terug, i.e. toen het schip na drie maanden voor lossen en laden, weer terugging. Dit omdat ze Japanners er ook zeker geen settelende gezinnen accepteerden.)
NB Dit manuscript is o.a. juist compleet gepubliceerd en in de vorm van integrale scans (met steeds op de tegenoverliggende pagina de tekst in uitgeschreven vorm en een, net zulke oude, toepasselijke afbeelding, omdat de authentieke tekst eigenlijk nog steeds vrij vlot leest en er zo een zo authentiek en realistisch inkijkje kan geven, ook nog bijzonder omdat het een persoonlijk is. Boeiend is natuurlijk gewoon het inkijkje in zo`n reis maar zeker ook de persoonlijke blik op zulke details als de aanschaf van mensen als slaven. (Het is echt zonde en ook onnodig dat dit verhaal eerder nogal sterk verromantisseerd gebracht werd waarbij bovendien zulke aspecten geheel weggelaten werden.)
(Inmiddels zijn we bezig met een aparte inkijk van mensen als slaven op Deshima.)

 

Compacte beschrijving

‘Aanteekeningen voor Johannes Cock Blomhoff van hetgeen hem en zijne ouders is overgekomen.’ “Door mij bijéén verzaameld, meerendeels uit de brieven en journaalen door hun aan mij en mijne vrouw afgezonden.”
Met dit boek komt het complete, originele manuscript in het licht met het verslag over de reis, die Jan Cock Blomhoff en Titia Bergsma met hun zoontje Johannes, 200 jaar geleden, maakten naar Deshima bij Nakasaki (en waar ze, herfst 2017, precies 200 jaar gelden verbleven). Daar werd Jan Cock het nieuwe hoofd van de handelspost. Japan had zich al zeer lang afgesloten, het was uniek dat de Nederlanders, als enige Europeanen, welkom waren met deze factory bij Nagasaki. Een bezoek van een gezin was echter beslist tegen de strenge regels in en de onderneming liep niet positief af. Dat wij een kijkje van dichtbij kunnen nemen in hun lange reis en meer kunnen lezen over deze episode in Deshima, is omdat de vader van Titia voor zijn kleinzoon een verslag heeft geschreven, toen deze op zijn 5bij hem en zijn vrouw  achterbleef, nadat zijn moeder aan een ziekte was overleden en zijn vader nog jaren in Deshima zou zijn. Er wordt verteld over de verwikkelingen van Jan Cock en de familie Bergsma onder Napoleon en de teruggewonnen mogelijkheden na de bevrijding, over het dagelijkse leven aan boord met een gezin, maar ook over de technische problemen tijdens de vaart, over het leven van de expats is Batavia, waar ze zich thuis voelen, en hun onbegrip voor de cultuur van Japan. Dit complete verslag toont hun ondernemendheid, hun grote persoonlijk tegenslagen, maar ook hun vooroordelen, wanneer zij, als leden van de gegoede klasse, bijvoorbeeld, zonder twijfels, mensen als slaven kopen. Van belang is dat met deze oude bron een ongepolijste geschiedenis te lezen is, soms heel interessant, soms heel dagelijks, maar in elk geval echt.

Jolien C. Hemmes. auteur
brievenuitdeshima@gmail.com